Τί είναι το Φόρουμ της Ευρώπης των Πολιτισμών
Διεθνής Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση με έδρα τις Βρυξέλλες

Web: www.europeofcultures.org; Email: forum@europeofcultures.org

Η πολιτιστική ταυτότητα είναι ένα στοιχείο σύνθετο και πολυ-επίπεδο. Για τον Ευρωπαίο πολίτη συνήθως αποτελείται από τα εξής επίπεδα: το ευρύτερο ευρωπαϊκό που σχετίζεται με την κοινή ιστορία, κληρονομιά ή/και αξίες; το εθνικό επίπεδο που οριοθετείται από τα πλαίσια της χώρας μέλους, από τις διοικητικές δομές και τους θεσμούς, τις πολιτικές, τη γλώσσα/ες, τη λογοτεχνία και τα επιτεύγματα; και τέλος, το περιφερειακό επίπεδο το οποίο εκφράζεται μέσα από τις παραδόσεις, τη θρησκεία, τη γλώσσα ή τη γεωγραφική ιδιαιτερότητα. Κάποιες φορές η περιφερειακή αυτή διάσταση υπερβαίνει τα εθνικά σύνορα.

Σε άλλες περιπτώσεις, η πολιτιστική ταυτότητα δε σχετίζεται με ένα γεωγραφικό πλαίσιο αλλά με ένα θρησκευτικό, εθνικό ή γλωσσικό. Αυτές οι διάφορες τοπικές η μη εθνικές πολιτιστικές ταυτότητες συχνά αναφέρονται ως "πολιτιστικές μειονότητες". Μια ένδειξη του μεγάλου φάσματος των πολιτισμών είναι το ότι στις πρώτες 15  χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης 40 εκατομμύρια των πολιτών τους μιλούν διαφορετική γλώσσα από εκείνη που μιλά η πλειοψηφία των πολιτών της χώρας τους (και το φαινόμενο ενισχύθηκε με την ένταξη των νέων 12 χωρών). Επιπλέον, υπάρχουν 65 αναγνωρισμένες γλώσσες που χρησιμοποιούνται σήμερα στις χώρες μέλη.

 Η διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, η οποία έχει τις αρχές της στην επιθυμία για διασφάλιση της ειρήνης στην Ευρώπη, είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία της τωρινής Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Η επιτυχία της ήταν αξιόλογη, όχι μόνο ως προς το στόχο της ειρηνικής συνύπαρξης αλλά και σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο. Ολοένα και περισσότεροι σύνδεσμοι αναπτύσσονται ανάμεσα στα μέλη της Ένωσης στους τομείς της πολιτικής συνεργασίας, ασφάλειας και άμυνας. Η ΕΕ περιλαμβάνει ήδη 27 μέλη απο το 2007 και πιθανώς τα μέλη να αυξηθούν περαιτέρω. Η διαδικασία αυτή μέχρι σήμερα, έχει επιτευχθεί χωρίς την υπονόμευση της πολιτιστικής ταυτότητας των πολιτών. Η πολιτιστική ταυτότητα και ποικιλότητα είναι ευρέως αναγνωρισμένες ως μηχανισμοί για την οικονομική και κοινωνική πρόοδο.

Εντούτοις, τα θεσμικά όργανα τα οποία έχουν προκύψει από την Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση παρόλες τις σημαντικές προσπάθειες που καταβάλλονται ιδαίτερα τα τελευτταία χρόνια, θεωρούνται πολλές φορές απόμακρα για τους πολίτες και συχνά εκλαμβάνονται ως αναποτελεσματικά, γραφειοκρατικά και μη σχετικά με τη καθημερινή ζωή των πολιτών. Υπάρχει μείωση του ενδιαφέροντος, ιδιαίτερα μεταξύ των νέων ανθρώπων για τις δημοκρατικές διαδικασίες και το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με ορισμένες πιθανές αρνητικές συνέπειες της παγκοσμιοποίησης "ανοίγουν το δρόμο" για την εμφάνιση και ανάπτυξη εξτρεμιστικών κινημάτων στην Ευρώπη.

Η Ε.Ε έχει στόχο να συμφωνήσει σε ένα Ευρωπαϊκό Σύνταγμα και σε ένα πιο αποτελεσματικό σύστημα για τη λήψη αποφάσεων, μέσω της Συνταγματικής Συνθήκης και των επακόλουθων εργασιών μεταξύ των κρατών μελών. Προσδοκάται ότι αυτές οι πρωτοβουλίες θα έχουν ως αποτέλεσμα τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ των πολιτών και των Ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων. Όμως, η καλή διακυβέρνηση δεν αρκεί για τη διατήρηση της Κοινοτικής διαδικασίας στην Ευρώπη. Σε όλη την Ευρώπη παράλληλα με τη διαδικασία της ολοκλήρωσης η περιφερειακή και τοπική αυτονομία ενισχύεται. Η αρχή της επικουρικότητας υποστηρίζει αυτή την ανάπτυξη, η οποία ενισχύει επίσης, την αίσθηση της τοπικής ταυτότητας των πολιτών. Μαζί με τη σχεδιασμένη διεύρυνση, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μεσοπρόθεσμα, θα υπάρξει μια πολύ σημαντική αύξηση στον αριθμό των "πολιτιστικών ταυτοτήτων".

Η σημερινή πρόκληση για την Ευρώπη είναι να βρει τους κατάλληλους μηχανισμούς με τους οποίους η αίσθηση μιας κοινής Ευρωπαϊκής πολιτιστικής ταυτότητας θα ενδυναμωθεί, μαζί με κοινές αξίες, στόχους και δεσμεύσεις για μια δημοκρατική διαδικασία, χωρίς να απειλούνται οι ιδιαίτερες πολιτιστικές ταυτότητες των πολιτών. Για την επίτευξη του σκοπού αυτού πρέπει να αποφευχθεί η έλλειψη ανεκτικότητας μεταξύ των πολιτισμών, που μπορεί να προκληθεί από τις διαφορές μεταξύ των φυλών, των γλωσσών, των θρησκειών και άλλων.

Το Φόρουμ της Ευρώπης των Πολιτισμών επιθυμεί να συμβάλλει στην επιτυχή αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης μέσα από την έρευνα, την ανάλυση, τη συζήτηση και τον διάλογο.

Πρωτοβουλίες σε Ευρωπαικό - Περιφερειακό επίπεδο

Τον τελευταίο καιρό έχουν αναπτυχθεί σημαντικές πρωτοβουλίες σε Ευρωπαικό επίπεδο προς το σκοπόν αυτό απο το Forum της Ευρώπης των Πολιτισμών που έχει ήδη κινητοποιηθεί για την ενεργοποίηση των περιφερειών της Ευρώπης και η πρόκληση αυτή βρίσκει ήδη ανταπόκριση απο διάφορες περιφέρειες τής Ευρώπης : Capitol dels Paisos Catalans -Barcelona, Brussels Euro Chapter, Ιταλίας κ.ά., ενώ ξεκίνησε τη σύστασή του το παράρτημα Αδριατικής - Ιονίου με έδρα την Κέρκυρα (Ιούνιος 2006).
Σκοπός των παραρτημάτων σε συνεργασία με τη μητέρα οργάνωση και σε δίκτυο με τα λοιπά παραρτήματα της, θα εργαστεί για την προώθηση ενός Ευρωπαϊκού Συντάγματος για αποτελεσματικότερο και δημοκρατικότερο σύστημα λήψης αποφάσεων και καλύτερη εμπέδωση από τους πολίτες της έννοιας της τοπικής-περιφερειακής πολιτιστικής ταυτότητας μέσα από μοίρασμα κοινών αξιών, στόχων και δεσμεύσεων σε μια δημοκρατική διαδικασία, που να μην θέτει σε κίνδυνο τις διαφορετικές πολιτιστικές ταυτότητες στην Ευρώπη και σε όλον τον κόσμο καθώς επίσης στη συμβολή στην κατάργηση τεχνητών συνόρων και της μη ανεκτικότητας με γνώμονα τη γλώσσα, θρησκεία και ανοχής της διαφορετικότητας.

Activities of Europe of Cultures Forum

Europe of Cultures Forum at work

Although developing own activities, emphasis is being put on creating synergies between existing organisations and initiatives. The Europe of Cultures Forum wishes to remain a small but effective association focusing on networking and synergy with existing initiatives. Activities are of diverse nature.

Local Chapters
The Forum operates in a decentralized manner, through a network of local/regional chapter. A first one - the Capitol dels Paisos Catalans - has been created in Barcelona; a Brussels Euro Chapter has been launched and the Adriatic & Ionian Chapter based in Corfu, Greece is starting its operation in July 2006. Others are being organized.

Citizens Convention on European Cultures
A major medium term objective is the organisation of Citizens Convention on European Cultures (CCEC) in 2007, in Budapest and Vienna. Many citizens feel indeed that the 2003 Convention and the draft Constitution pay too little attention to culture as a motor for change and progress towards an integrated Europe where citizens really feel at home.
Regional Conferences
Decentralised conferences on "Cultural identities and European Citizenship" are being held in all European countries and regions (Mons, 13.10.04, Copenhagen 8.07.05, Bruges 19.09.05). Others are planned in Barcelona, Siena, Cork, Bretagne, Alsace… and Corfu on 21.07.2006. All of them will seek to prepare ground for the CCEC 2007 project. Joint undertakings with local interests are obviously being sought when setting up these events.

Cultural Networking
Numerous initiatives are taken in many parts of Europe dealing with issues of cultural originality and diversity: research, conferences, special events etc. These are mostly unknown to outsiders and often isolated. The Europe of Cultures Forum is establishing the necessary contacts with a view to active networking between cultural projects, creating Europe-wide exchanges among the local actors. A database is being developed.

Research
The Forum has launched a research project on "Multilingual Education and Cultural Identification". The purpose of this project is to make a synthesis of the multiple questions (psychological, pedagogical, linguistic, etc.) that new European initiatives in the field of language teaching could raise for cultural awareness among young people in specific areas.

Publications
A series of scientific publications will be created, bringing to a larger public the conclusions of the conferences, in particular monographs and the results of research projects.

Seminars and Debates
The Forum is seeking to foster regular contacts among interested actors on the field, as well as between its own members and political decision-making bodies. For this purpose, seminars and debates are being organised at local level, mainly through the Chapters. Citizens' associations, action groups and clubs will also be approached for this purpose.